Lukt het jou? Diepte in een tekening krijgen met lijnperspectief? Je weet wel, lijnen die naar een verdwijnpunt op de horizon lopen. Hoe zat het ook alweer?

Lijnperspectief tekenen is echt iets dat heel gemakkelijk is als je het eenmaal snapt, maar als je het nog niet doorhebt lijkt het ontzettend ingewikkeld.

Maar wist je dat het tekenen van lijnperspectief pas rond 1410 in Italië is uitgevonden? Het eerste boek erover verscheen in 1435 en werd geschreven door de Italiaan Leon Battista Alberti.

Vrijwel alle tweedimensionale kunst van vóór 1435 werd de ruimte dus op een andere manier weergegeven dan met lijnperspectief (en lang daarna ook nog). Als perspectieftekenen jou dus boven de pet gaat, is er nog hoop.

Hieronder geef ik je 6 tips om zónder lijnperspectief toch diepte te krijgen in een tekening of schilderij. Als voorbeeld neem ik steeds de foto hierboven van slot Neuschwanstein in Duitsland.

1. Plaatsing in het vlak
Hoe hoger een voorwerp op het beeldvlak staat (of dichter bij de horizon), hoe verder weg het lijkt te zijn. Kijk daarbij naar de plek waar het voorwerp staat, naar de onderkant dus. (De onderkant van het kleine slot in de verte staat hoger in het beeldvlak dan de onderkant van het grote slot).

2. Overlapping
Het voorwerp dat het dichtst bij de kijker is, overlapt voorwerpen die verder weg zijn. (Het slot overlapt het meer en de bergen erachter.)

3. Relatieve grootte
Een kleiner voorwerp lijkt verder weg dan een groter voorwerp. (De bomen en het slot vooraan zijn groter dan de bomen en het slot in de verte)

4. Afsnijdingen door de rand of het kader
De voorwerpen (op de foto de bergen) lijken buiten het beeldvlak door te lopen.

5. Atmosferisch perspectief
Door de waterdamp in de lucht krijgt een landschap in de verte een blauwachtige kleur en wordt het vager en waziger. (Op de voorgrond van de foto zie je vooral heldere, verzadigde kleuren en naar de achtergrond toe steeds meer vergrijsde kleuren met helemaal achteraan een blauwe waas.)

6. Detaillering
Dichtbij zijn meer details zichtbaar, verder weg zie je minder details. (Op de voorgrond zie je in de bomen de takken en bladeren afzonderlijk, maar in de verte zie je vooral de boom als geheel zonder details.)

Deze manieren om diepte te krijgen in een 2d-werk kun je natuurlijk allemaal met elkaar combineren voor een duidelijker effect. Succes ermee!