Je kunt kunst heel serieus nemen.

Er worden boeken vol over kunst geschreven, vol verheven woorden en zinnen waar je soms totaal niets van begrijpt.
Ik was laatst op een tentoonstelling met best leuk werk, maar de teksten bij de kunstwerken waren zo bizar dat ik het niet kon laten om hardop te lachen! Het was heel stil in de galerie en ik deed echt mijn best me in te houden, maar ik kon het niet helpen dat mijn lachen toch hoorbaar was. Neem een zin als deze:

“De kunstenaar neemt objecten die cultureel specifiek zijn en elementen uit alledaagse omgevingen en creëert dialogen tussen specifieke materialen en verhalen die geassocieerd worden met de geschiedenis van vroegmoderne en moderne globalisering.”

Het klinkt alsof deze kunstenaar een groot filosoof is die tot transformerende inzichten is gekomen en die laat zien in zijn diepzinnige, gelaagde werk. In werkelijkheid zag ik een foto van een flesje sportdrank, waarvan een detail was vergroot en in één kleur afgedrukt. Tsja, dat deed toch wat afbreuk aan de hoogdravende tekst.

Een andere beschrijving: “Zij (de kunstenares) gebruikt haar lichaam als een instrument en premisse voor existentialistisch en poëtisch onderzoek naar wat het betekent om mens te zijn.”

Wow! Dit stond er echt!

Ik heb ‘premisse’ moeten opzoeken, maar zelfs nu ik weet dat het ‘aanname’ betekent, kan ik van de zin geen chocola maken.

Zouden de kunstenaars deze teksten zelf hebben geschreven? Ik denk van niet. Dit soort teksten wordt geschreven door mensen die zelf geen kunst maken, en die denken dat de kunstwerken pas serieus genomen worden als zij er een onbegrijpelijke tekst over produceren.

Als je zelf kunst maakt, weet je dat je dat doet omdat je het heerlijk vindt om met kleur te spelen, met je handen in de klei te wroeten en om iets fijns te maken. Zo begint iedere kunstenaar, toch? Als je een poosje bezig bent, merk je dat je een voorkeur voor een bepaald onderwerp, materiaal en techniek begint te krijgen. Je leert bij, je ontwikkelt steeds meer een eigen stijl. Maar het plezier blijft! Anders kun je beter stoppen en iets anders gaan doen waarvan je blij wordt.

Dat wil niet zeggen dat je vrijblijvend kunt kliederen, omdat je dat toevallig leuk vindt, en het dan kunst noemen. Kunstenaar is een beroep, je kunt het maken van kunst leren en er steeds beter in worden. Wel ‘fun’, maar niet ‘just for fun’.

Als je onzeker bent over je kunst, wordt het maken ervan vaak minder leuk. Je gaat het werk uitstellen (of je begint niet eens), je weet niet welke keuzes je moet maken tijdens de uitvoering, je schuift het maar weer opzij omdat je niet weet wanneer het af is. De ‘fun’ gaat er langzaam af. Deze fase is cruciaal voor het vervolg van je kunstenaarschap. Geef je het op, omdat je het steeds minder leuk vindt? Of ga je er juist vol tegenaan en doe je alles om die onzekerheid te overwinnen?

Eén van de aannames van kunstenaars in deze onzekere fase is: “Ik maak geen diep, gelaagd werk met een mooie filosofie erachter zoals ik in galeries zie. Mijn werk is geen ‘serious business’.”

Laat je dan niet imponeren!

Kunst is niet alleen voor mensen die moeilijke woorden kennen. Je mag écht plezier hebben in het maken van kunst. Maar neem het wel ‘serieus’ en ontwikkel jezelf, zodat je met plezier kunt blijven werken!