Deze blog schrijf ik speciaal voor alle kunstenaars onder jullie die vinden dat ze eigenlijk te oud zijn om kunstenaar te zijn of nog (beter) te worden. Hoe vaak ik dat niet hoor! Terwijl je nooit te oud bent om je te ontwikkelen, integendeel.

In 2022 was Etel Adnan de eerste vrouw die een solo-expositie had in het Van Goghmuseum. Helaas heb ik deze tentoonstelling gemist, maar ik heb over haar gelezen. Etel was filosoof en dichter, en pas op haar 55e ging ze zich richten op schrijverschap en beeldende kunst. Ze maakte vooral schilderijen en wandtapijten.

In 2012, op haar 87e, wordt Etel uitgenodigd om deel te nemen aan de Documenta Kassel. Ze breekt internationaal door als kunstenaar. In 2021 is ze overleden, 96 jaar oud, dus de expositie in het Van Goghmuseum heeft ze niet meer meegemaakt.

Als Etel het kan, waarom zou jij het dan niet kunnen? Zo zijn er veel meer kunstenaars, die pas later in hun leven zich tot succesvol kunstenaar ontwikkelden. En als je een kunstwerk ziet dat je zo geweldig vindt dat je het graag wilt kopen, vraag je dan eerst naar de leeftijd van de kunstenaar? Vast niet.

Kunst maken is een bezigheid waarin je balans vindt tussen hart, hoofd en handen.

  • ‘Hart’ staat voor emotie, passie en bezieling, ervaringen opdoen, betrokkenheid voelen. Je innerlijke drijfveren komen uit je hart.
  • ‘Hoofd’ staat voor denken, beredeneren, begrijpen en weten, voor logica en bewijzen.
  • ‘Handen’ staat voor praktisch bezig zijn, uitvoeren, concreet maken, toepassen in de praktijk.

Je hebt ze alle drie nodig: denken, voelen en doen. Toch wordt in onze maatschappij ‘denken’ het meest gewaardeerd. Vanaf de basisschool word je getraind in denken. Daarna moest je van je ouders waarschijnlijk de hoogst haalbare opleiding volgen. Bètavakken hebben meer aanzien dan alfavakken, dus het bètaprofiel wordt meer gestimuleerd door ouders dan het cultuurprofiel, ook als zoon/dochterlief natuurkunde helemaal niet interessant vindt en liever muzikant wil worden.

Na die studie kwam je ook in een beroep terecht waar denken waarschijnlijk de grootste plaats innam.

De meeste mensen hebben pas nadat de kinderen het huis uit zijn weer tijd en ruimte om zich breder te ontwikkelen dan de eenzijdige richting van hun beroep. In veel beroepen staat ‘het hoofd’ voorop, soms gecombineerd met ‘handen’ en heel soms is er ook plaats voor ‘hart’. Weinig beroepen kennen een mooie balans tussen die drie.

Soms komt de tijd en ruimte voor het volgen van het hart pas na het pensioen. Of dat moment komt eerder, helaas vaak door een burn-out.

Hoe mooi is het als je hart, hoofd en handen gaat combineren en een passie als beeldende kunst, toneel, dans, creatief schrijven of een andere kunstvorm gaat beoefenen? En wat maakt de leeftijd dan uit? Je doet eigenlijk wat je dertig jaar geleden al wilde.

Juist als je ouder bent, durf je vaak meer van jezelf te laten zien. Je bent minder bang om uitgelachen te worden. Je neemt jezelf serieuzer en tegelijkertijd minder serieus. Je ziet het nut van vrij spelen beter in. Hoe ouder, hoe gekker! Dat is juist de leeftijd waarop je in de kunst je ei goed kwijt kan.

Kunst maken en je ontwikkelen in kunst kan altijd, op elke leeftijd. Ook al ambieer je misschien geen expositie in het Van Goghmuseum meer, je kunt er wel voor jezelf uithalen wat in je zit. Zie het als een tweede loopbaan, maar nu ingegeven door passie. Het kan je vooral veel plezier geven!